Satan bestaat niet. Het is geen macht, maar onmacht. ‘Het kwaad is in het christendom niet zozeer een zelfstandige kracht, maar eerder de afwezigheid van het goede (zoals duisternis ook de afwezigheid van licht is).’ Dat zegt journalist Anton de Wit. Hij schrijft daarover een boeiend artikel en gebruikt als insteek fantasy-films als The Seeker: The Dark is Rising.

De profeet Jesaja kan het met De Wit eens zijn, lijkt me. Jesaja zegt ergens in de Bijbel dat er alleen de Heer is en geen ander: "Ik ben de Heer en er is geen ander, buiten Mij is er geen God. (…) Ik ben de Heer en er is geen ander die het licht formeert en de duisternis schept, die het heil bewerkt en het onheil schept; Ik, de Heer, doe dit alles."

Symbool van het kwaad
Volgens de Joodse visie spreekt de Joodse Bijbel van DE Satan (HaSaTan, betekenis: aanklager) die handelt als een procureur in het hof van God. De Satan heeft geen macht uit zichzelf, hij moet toestemming krijgen van God om alles te doen. God is zowel de schepper van het goede als het kwade. Er is geen andere kracht die het kwaad vertegenwoordigt. Zes op de tien christenen in Amerika zeggen ook dat Satan niet een echt bestaand wezen is, maar een 'symbool van het kwaad'.   

Volgens De Wit is de christelijke interpretatie van het kwaad hoopvoller omdat er altijd de mogelijkheid tot verbetering blijft bestaan, en ook realistischer, omdat het kwaad net als in het echte leven iets is dat in alle mensen schuilt, en niet enkel in de mensen die bij de verkeerde partij, groepering of voetbalclub horen.

De Wit schrijft hierover op zijn weblog: De eeuwige strijd tussen goede en slechte fantasy. Aan de hand van fantasy-films als The Seeker: The Dark is Rising en Harry Potter-films kijkt hij naar goed en kwaad. ‘Goed en kwaad bestaat er niet in bij welk kamp je hoort, maar welke keuzes je zelf maakt.’

Illustr.  John Milton’s “Paradise Lost“ door Gustave Doré, 1866: De Satan op weg om de val van Adam tot stand te brengen.