Moet je ook doen!

Mij kan je actueel vinden op:

http://godenenmensen.wordpress.com/

Tot daar!

Paul Delfgaauw

Een videogesprek met de ontdekker van een onbekend handschrift van Spinoza, de Nederlandse filosoof Leen Spruit, staat sinds gisteren op RKK, de site van Katholiek Nederland. Het handschrift werd onlangs gevonden in de Vaticaanse bibliotheek. Volgens Filosofie Magazine ontdekte Spruit in de verzameling gescande documenten de zin: ‘Alles wat voortreffelijk is, is even moeilijk als zeldzaam’ – in het Latijn. Spruit liet via het NRC Handelsblad weten deze zin onmiddellijk te herkennen als de laatste zin van de Ethica.

Dat van die laatste zin klopt, waarbij ik opmerk dat die zin in de Ethica exact zo luidt: ‘Alles wat voortreffelijk is, is echter even moeilijk als zeldzaam’. 
Volgens de huidige uitgave van de Ethica – van uitgeverij Prometheus/Bert Bakker – was Spinoza al in de zomer van 1675 bezig met het persklaar maken van het manuscript ervan, maar brak hij uit angst voor moeilijkheden die van zijn vermeende atheïsme het gevolg zou kunnen zijn. ‘Dat Spinoza nog niet klaar was, blijkt onder meer uit het feit dat het eerste deel in tegenstelling tot de andere delen geen voorwoord heeft.’

Het gaat volgens Filosofie Magazine nu om een 'handgeschreven versie van Spinoza’s eigen tekst uit 1675, waarmee zij ouder is dan de tekst van de Ethica zoals we deze tegenwoordig kunnen lezen.' Dr. Paolo Vian, hoofd van de afdeling manuscripten van de Vaticaanse bibliotheek, verwacht dat wetenschappers hiermee een beter begrip van Spinoza’s beroemde boek krijgen. Misschien is dat wel zo, want het komt mij voor dat dan de tekst vrij komt, zonder de eindredactie van zijn vrienden. Wie weet wat zij er allemaal bij geschreven hebben. Of weggelaten.

De Ethica van Spinoza gaat over God; de natuur en de oorsprong van de geest; over de oorsprong en de natuur van de hartstochten; de menselijke slavernij, met andere woorden; de krachten der hartstochten en de macht van het verstand, met andere woorden, de menselijke vrijheid.

Volgens Filosofie Magazine publiceerden de vrienden en collega’s van Spinoza de Ethica na zijn dood. ‘Die slaat direct in als een bom en geldt als een van de belangrijkste filosofische werken uit de zeventiende eeuw.
De titel luidt formeel: Ethica ordine geometrico demonstrata (volgens de meetkundige ordening uiteengezet, pd). Een ethiek, die op wiskundige wijze wordt uitgelegd. Spinoza wil geen ethische theorie voorstaan, hij wil die theorie dwingend, wiskundig bewijzen. De strikte dogma’s van de religie wil hij inruilen voor de veel stringentere denkregels van de wiskunde. In het boek vinden we daarom strikte definities, axioma’s, stellingen, gevolgtrekkingen en bewijzen.
Spinoza’s conclusie luidt dat je gelukkig kunt worden wanneer je je stoïcijns tot je emoties verhoudt – wind je niet te veel op – en wanneer je God, de Natuur steeds beter leert begrijpen.’ 

Stoïcijns? Is God dat ook? Want via de stringente regels van de wiskunde kwam Spinoza onder meer tot de conclusie dat God niemand lief heeft: ‘God is zonder hartstochten en wordt niet beïnvloed door pijn en genot. Strikt genomen heeft God dus eigenlijk niemand lief.’
Die stringente regels van de wiskunde maken religie zo wel èrg 'redelijk'. Toch nog eens de hoofdstukken in de Ethica lezen over de hartstocht. 

Zie: Gesprek met ontdekker van manuscript Spinoza (RKK)
_{Foto: Ethica, titelpagina (Wikimedia Commons)}  

Een videogesprek met de ontdekker van een onbekend handschrift van Spinoza, de Nederlandse filosoof Leen Spruit, staat sinds gisteren op RKK, de site van Katholiek Nederland. Het handschrift werd onlangs gevonden in de Vaticaanse bibliotheek. Volgens Filosofie Magazine ontdekte Spruit in de verzameling gescande documenten de zin: �Alles wat voortreffelijk is, is even moeilijk als zeldzaam� � in het Latijn. Spruit liet via het NRC Handelsblad weten deze zin onmiddellijk te herkennen als de laatste zin van de Ethica.

Dat van die laatste zin klopt, waarbij ik opmerk dat die zin in de Ethica exact zo luidt: �Alles wat voortreffelijk is, is echter even moeilijk als zeldzaam�.
Volgens de huidige uitgave van de Ethica – van uitgeverij Prometheus/Bert Bakker – was Spinoza al in de zomer van 1675 bezig met het persklaar maken van het manuscript ervan, maar brak hij uit angst voor moeilijkheden die van zijn vermeende athe�sme het gevolg zou kunnen zijn. �Dat Spinoza nog niet klaar was, blijkt onder meer uit het feit dat het eerste deel in tegenstelling tot de andere delen geen voorwoord heeft.�

Het gaat volgens Filosofie Magazine nu om een ‘handgeschreven versie van Spinoza�s eigen tekst uit 1675, waarmee zij ouder is dan de tekst van de Ethica zoals we deze tegenwoordig kunnen lezen.’ Dr. Paolo Vian, hoofd van de afdeling manuscripten van de Vaticaanse bibliotheek, verwacht dat wetenschappers hiermee een beter begrip van Spinoza�s beroemde boek krijgen. Misschien is dat wel zo, want het komt mij voor dat dan de tekst vrij komt, zonder de eindredactie van zijn vrienden. Wie weet wat zij er allemaal bij geschreven hebben. Of weggelaten.

De Ethica van Spinoza gaat over God; de natuur en de oorsprong van de geest; over de oorsprong en de natuur van de hartstochten; de menselijke slavernij, met andere woorden; de krachten der hartstochten en de macht van het verstand, met andere woorden, de menselijke vrijheid.

Volgens Filosofie Magazine publiceerden de vrienden en collega�s van Spinoza de Ethica na zijn dood. �Die slaat direct in als een bom en geldt als een van de belangrijkste filosofische werken uit de zeventiende eeuw.
De titel luidt formeel: Ethica ordine geometrico demonstrata (volgens de meetkundige ordening uiteengezet, pd). Een ethiek, die op wiskundige wijze wordt uitgelegd. Spinoza wil geen ethische theorie voorstaan, hij wil die theorie dwingend, wiskundig bewijzen. De strikte dogma�s van de religie wil hij inruilen voor de veel stringentere denkregels van de wiskunde. In het boek vinden we daarom strikte definities, axioma�s, stellingen, gevolgtrekkingen en bewijzen.
Spinoza�s conclusie luidt dat je gelukkig kunt worden wanneer je je sto�cijns tot je emoties verhoudt � wind je niet te veel op � en wanneer je God, de Natuur steeds beter leert begrijpen.�

Sto�cijns? Is God dat ook? Want via de stringente regels van de wiskunde kwam Spinoza onder meer tot de conclusie dat God niemand lief heeft: �God is zonder hartstochten en wordt niet be�nvloed door pijn en genot. Strikt genomen heeft God dus eigenlijk niemand lief.�
Die stringente regels van de wiskunde maken religie zo wel �rg ‘redelijk’. Toch nog eens de hoofdstukken in de Ethica lezen over de hartstocht.

Zie: Gesprek met ontdekker van manuscript Spinoza (RKK)
_{Foto: Ethica, titelpagina (Wikimedia Commons) Â} 

Catholica ligt onder vuur. In de pers wordt zij omschreven als ultrarechts en ultraconservatief. Mede omdat voormalig hoofdredacteur van katholiek magazine Catholica en blogger Erik van Goor op een lijst staat met circa duizend emailadressen waarnaar de Noorse aanslagpleger Anders Breivik zijn manifest stuurde. Daardoor is nu een heksenjacht ontstaan door de Nederlandse media, en een hetze tegen rechts en Catholica, althans volgens hoofdredacteur Erik Goris.

Catholica is naargeestig om te lezen. Haar doel is â€˜het behoud en de bevordering van het rooms-katholieke geloof en het rooms-katholieke leven in Nederland en Vlaanderen’. Blijkbaar op dezelfde manier als dat geloof gehanteerd werd in het Oude Europa, want daar verwijst de redactie naar met hun symbolen en in de beschrijving van hun missie. Daarin heeft zij het over de ‘oeroude katholieke leringen die volgens Catholica eschatologische (= alles rond de eindtijd, de 'laatste dingen', pd) gevolgen hebben voor heden en toekomst’.

In haar ‘Missie’ geeft Catholica aan dat het de dubbelkoppige adelaar hanteert als symbool van het Oude Europa: ‘Hoewel diverse rijken dit symbool gebruikten, hanteert Catholica de afbeelding die door het Habsburgse Rijk werd gebruikt. Dit doen we niet zomaar. Zonder in zinloze romantiek te willen vervallen, menen we dat juist het Habsburgse Rijk bij uitstek – tot het einde toe – iets liet zien van het Oude Europa.’

Volgens Catholica zou Wilders wel eens een middel kunnen zijn in Gods Hand om dit land te waarschuwen voor de tirannie van de islam. 'En hoe moet een Christen de islam zien in het kader van de eindtijd, voorspeld in het boek Openbaringen? Zijn de kerken en predikanten trouwens niet veel te laf om de islam te benoemen als valse godsdienst?’

Catholica is doodsbenauwd dat de rooms-katholieke kerk terrein zal verliezen aan de secularisatie of erger, aan de islam. De Nederlanders zien 'te laat dat moslims een missie hebben, en dat zoiets als de scheiding van kerk en staat hun vreemd is. Europa wordt Eurabia, zoals Hispania vanaf de vroege Middeleeuwen Al-Andalus werd. De teerling is geworpen, en Nederland krijgt wat het altijd wilde: liever Turks dan paaps. Daar helpt geen Wilders tegen.’

Catholica: 'Veel teksten die Catholica publiceert verraden een bepaalde strijdlust, erkent Goris, in een interview. Ook geeft hij toe dat Catholica ten dele overlap heeft met de PVV, al is die overlap niet groot. De eigen cultuur mag best worden afgezet tegen ‘vreemde elementen van buitenaf’. Europa heeft altijd een eigen weefsel gehad. Als we dat weefsel laten ondersneeuwen, gaat Europa ten onder.’

Sinds kort is columnist Bert Brouwer weer terug bij Catholica en die heeft het vooral op de homo’s gemunt: ‘D66 met in hun kielzog walgelijke clubs als het COC lopen zich warm. Oppassende waakzaamheid geboden! (…) Het collectieve geheugen van Nederland is als gatenkaas geworden. Een ratjetoe waarin we met het grootste gemak de goorheid van een gaypride op zelfde hoogte stellen als het zingen van het Wilhelmus. Waarin het geweten van een ambtenaar moet wijken voor een afwijking als het homohuwelijk. Een samenleving waarin je als mens christen mag zijn, behalve in het publieke ambt. En zo kan ik doorgaan met het hekelen van de hypocrisie in een met gif doordesemd Nederland.’

Het conservatisme druipt er bij Catholica ook af als het schrijft over De beklagenswaardige strategie van de handcommunie. Communie op de hand uitreiken is een van haar vele conservatieve hot items, en deze is schijnbaar duivels. Catholica citeert de heilige kerkleraar Johannes Chrysostomus, de doctor eucharisticus: ‘Ik ben eerder bereid te sterven, dan het Bloed van de Heer op onwaardige wijze uit te delen. Eerder zal ik mijn bloed vergieten, dan het kostbaarste Bloed van de Heer op een Hem onwaardige manier uit delen. Wanneer wij zo handelen, zullen velen het Lichaam van de Heer op een waardige wijze ontvangen en wij vanwege onze zorg om het heil van de ander een groot loon van de Heer ontvangen.’

Ook een enge conservatieve gedachte is de wens tot het veel krijgen van kinderen, en die moeten dan natuurlijk wel rooms-katholiek opgevoed worden. In het artikel Liefdevol de-islamiseren schrijft Catholica: ‘De Europese beschaving heeft machtige tegenstanders. Hun argumenten zijn makkelijk te identificeren. Ik ga ze niet hier opnoemen, maar bij elke redenering de er op neer komt dat 'minder mensen' de oplossing is voor alles hoort u de stem die genocide op de Europese beschaving beveelt. Geef hieraan niet toe. Zeg dat alle problemen alleen kunnen worden opgelost met meer kinderen en niet met minder.’

En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan met het plaatsen van bevreemdende teksten die Catholica dagelijks levert. Relativeren kan Catholica duidelijk niet, wil ze ook niet, want ze vindt dat ‘relativisme tot vrijzinnigheid leidt. Vrijzinnigheid leidt tot onverschilligheid en dat eindigt in het absolute niets.’
Het is mijns inziens echter geen vrijzinnigheid waardoor Anders Breivik tot zijn daden kwam. Hij ontwikkelde een soort bizarre en absolute ideologie waarin hij zelf kritiekloos in ging geloven. En zo tot zijn verschrikkelijke daden kwam.

_{Bron: Catholica
Illustr: symbool van Catholica}

Catholica ligt onder vuur. In de pers wordt zij omschreven als ultrarechts en ultraconservatief. Mede omdat voormalig hoofdredacteur van katholiek magazine Catholica en blogger Erik van Goor op een lijst staat met circa duizend emailadressen waarnaar de Noorse aanslagpleger Anders Breivik zijn manifest stuurde. Daardoor is nu een heksenjacht ontstaan door de Nederlandse media, en een hetze tegen rechts en Catholica, althans volgens hoofdredacteur Erik Goris.

Catholica is naargeestig om te lezen. Haar doel is ‘het behoud en de bevordering van het rooms-katholieke geloof en het rooms-katholieke leven in Nederland en Vlaanderen’. Blijkbaar op dezelfde manier als dat geloof gehanteerd werd in het Oude Europa, want daar verwijst de redactie naar met hun symbolen en in de beschrijving van hun missie. Daarin heeft zij het over de ‘oeroude katholieke leringen die volgens Catholica eschatologische (= alles rond de eindtijd, de 'laatste dingen', pd) gevolgen hebben voor heden en toekomst’.

In haar ‘Missie’ geeft Catholica aan dat het de dubbelkoppige adelaar hanteert als symbool van het Oude Europa: ‘Hoewel diverse rijken dit symbool gebruikten, hanteert Catholica de afbeelding die door het Habsburgse Rijk werd gebruikt. Dit doen we niet zomaar. Zonder in zinloze romantiek te willen vervallen, menen we dat juist het Habsburgse Rijk bij uitstek – tot het einde toe – iets liet zien van het Oude Europa.’

Volgens Catholica zou Wilders wel eens een middel kunnen zijn in Gods Hand om dit land te waarschuwen voor de tirannie van de islam. 'En hoe moet een Christen de islam zien in het kader van de eindtijd, voorspeld in het boek Openbaringen? Zijn de kerken en predikanten trouwens niet veel te laf om de islam te benoemen als valse godsdienst?’

Catholica is doodsbenauwd dat de rooms-katholieke kerk terrein zal verliezen aan de secularisatie of erger, aan de islam. De Nederlanders zien 'te laat dat moslims een missie hebben, en dat zoiets als de scheiding van kerk en staat hun vreemd is. Europa wordt Eurabia, zoals Hispania vanaf de vroege Middeleeuwen Al-Andalus werd. De teerling is geworpen, en Nederland krijgt wat het altijd wilde: liever Turks dan paaps. Daar helpt geen Wilders tegen.’

Catholica: 'Veel teksten die Catholica publiceert verraden een bepaalde strijdlust, erkent Goris, in een interview. Ook geeft hij toe dat Catholica ten dele overlap heeft met de PVV, al is die overlap niet groot. De eigen cultuur mag best worden afgezet tegen ‘vreemde elementen van buitenaf’. Europa heeft altijd een eigen weefsel gehad. Als we dat weefsel laten ondersneeuwen, gaat Europa ten onder.’

Sinds kort is columnist Bert Brouwer weer terug bij Catholica en die heeft het vooral op de homo’s gemunt: ‘D66 met in hun kielzog walgelijke clubs als het COC lopen zich warm. Oppassende waakzaamheid geboden! (…) Het collectieve geheugen van Nederland is als gatenkaas geworden. Een ratjetoe waarin we met het grootste gemak de goorheid van een gaypride op zelfde hoogte stellen als het zingen van het Wilhelmus. Waarin het geweten van een ambtenaar moet wijken voor een afwijking als het homohuwelijk. Een samenleving waarin je als mens christen mag zijn, behalve in het publieke ambt. En zo kan ik doorgaan met het hekelen van de hypocrisie in een met gif doordesemd Nederland.’

Het conservatisme druipt er bij Catholica ook af als het schrijft over De beklagenswaardige strategie van de handcommunie. Communie op de hand uitreiken is een van haar vele conservatieve hot items, en deze is schijnbaar duivels. Catholica citeert de heilige kerkleraar Johannes Chrysostomus, de doctor eucharisticus: ‘Ik ben eerder bereid te sterven, dan het Bloed van de Heer op onwaardige wijze uit te delen. Eerder zal ik mijn bloed vergieten, dan het kostbaarste Bloed van de Heer op een Hem onwaardige manier uit delen. Wanneer wij zo handelen, zullen velen het Lichaam van de Heer op een waardige wijze ontvangen en wij vanwege onze zorg om het heil van de ander een groot loon van de Heer ontvangen.’

Ook een enge conservatieve gedachte is de wens tot het veel krijgen van kinderen, en die moeten dan natuurlijk wel rooms-katholiek opgevoed worden. In het artikel Liefdevol de-islamiseren schrijft Catholica: ‘De Europese beschaving heeft machtige tegenstanders. Hun argumenten zijn makkelijk te identificeren. Ik ga ze niet hier opnoemen, maar bij elke redenering de er op neer komt dat 'minder mensen' de oplossing is voor alles hoort u de stem die genocide op de Europese beschaving beveelt. Geef hieraan niet toe. Zeg dat alle problemen alleen kunnen worden opgelost met meer kinderen en niet met minder.’

En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan met het plaatsen van bevreemdende teksten die Catholica dagelijks levert. Relativeren kan Catholica duidelijk niet, wil ze ook niet, want ze vindt dat ‘relativisme tot vrijzinnigheid leidt. Vrijzinnigheid leidt tot onverschilligheid en dat eindigt in het absolute niets.’
Het is mijns inziens echter geen vrijzinnigheid waardoor Anders Breivik tot zijn daden kwam. Hij ontwikkelde een soort bizarre en absolute ideologie waarin hij zelf kritiekloos in ging geloven. En zo tot zijn verschrikkelijke daden kwam.

_{Bron: Catholica
Illustr: symbool van Catholica}

‘Let op mijn woorden: over niet al te lange tijd verschijnt de ‘Geloofsbelijdenis van de Partij voor de Vrijheid’ en zal uitsluiting van mensen eerder regel dan uitzondering zijn. En hoe je ook denkt over culturen, godsdiensten en etniciteiten, uitsluiting leidt nooit tot die ideale samenleving die de PVV nastreeft.’ – Dit zegt Jan Jaap de Ruiter, arabist aan de Universiteit van Tilburg in deel 5 van de serie 'De ideologie van de PVV'.

Er volgen op de site dewereldmorgen.be nog 4 delen die de komende weken door hem worden behandeld: De PVV (6), Feiten en cijfers (7), De NSB stemwijzer (8), Gezelligheid (9) en Epiloog (10).  Deze serie beschouwingen handelt over het boek 'De schijn-élite van de valse munters' van PVV’er van het eerste uur Martin Bosma, vertrouweling van PVV-leider Geert Wilders. Het vijfde deel van de serie handelt over de visie van Bosma en de PVV op multiculturaliteit.

Reden om het boek meer aandacht te geven, is volgens De Ruiter het simpele feit dat de gedachten die erin staan te weinig belicht zijn door andere recensenten en dat ze nog te weinig een rol spelen in het debat over onze samenleving.

Deel 1 handelt over het christendom, deel 2 over de islam, deel 3 over de visie van Bosma en de PVV op de staat Israël en de joden. Deel 4 gaat over Links, deel 5 over Massa-immigratie en multiculturaliteit.

Volgens De Ruiter vindt de politiek van uitsluiting die de PVV voert, ‘plaats in de taal, in de geschreven tekst van PVV’er Bosma en de gesproken woorden van PVV-vertegenwoordigers in het land die meer en meer in de media verschijnen.’ 

Deel 5 van 11 augustus:  De ideologie van de PVV (deel 5)

Foto: dewereldmorgen.be

‘Let op mijn woorden: over niet al te lange tijd verschijnt de ‘Geloofsbelijdenis van de Partij voor de Vrijheid’ en zal uitsluiting van mensen eerder regel dan uitzondering zijn. En hoe je ook denkt over culturen, godsdiensten en etniciteiten, uitsluiting leidt nooit tot die ideale samenleving die de PVV nastreeft.’ – Dit zegt Jan Jaap de Ruiter, arabist aan de Universiteit van Tilburg in deel 5 van de serie 'De ideologie van de PVV'.

Er volgen op de site dewereldmorgen.be nog 4 delen die de komende weken door hem worden behandeld: De PVV (6), Feiten en cijfers (7), De NSB stemwijzer (8), Gezelligheid (9) en Epiloog (10).  Deze serie beschouwingen handelt over het boek 'De schijn-élite van de valse munters' van PVV’er van het eerste uur Martin Bosma, vertrouweling van PVV-leider Geert Wilders. Het vijfde deel van de serie handelt over de visie van Bosma en de PVV op multiculturaliteit.

Reden om het boek meer aandacht te geven, is volgens De Ruiter het simpele feit dat de gedachten die erin staan te weinig belicht zijn door andere recensenten en dat ze nog te weinig een rol spelen in het debat over onze samenleving.

Deel 1 handelt over het christendom, deel 2 over de islam, deel 3 over de visie van Bosma en de PVV op de staat Israël en de joden. Deel 4 gaat over Links, deel 5 over Massa-immigratie en multiculturaliteit.

Volgens De Ruiter vindt de politiek van uitsluiting die de PVV voert, ‘plaats in de taal, in de geschreven tekst van PVV’er Bosma en de gesproken woorden van PVV-vertegenwoordigers in het land die meer en meer in de media verschijnen.’ 

Deel 5 van 11 augustus:  De ideologie van de PVV (deel 5)

Foto: dewereldmorgen.be

Rorate meldt dat theoloog Hans Küng stelt dat paus Benedictus XVI zich steeds meer heeft afgekeerd van het Concilie en hij terugkeert naar de middeleeuwse, barokke, contrareformatorische en antimoderne kerk uit het verleden. ‘Bisschoppen die veranderingen willen, krijgen het hard te verduren en staan onder druk. Met lede ogen zien ze de leegloop van de Kerk’, aldus de Zwitserse theoloog, wiens leerbevoegdheid in 1979 door paus Johannes Paulus II ontnomen werd omdat hij lijnrecht stond tegenover het leergezag.’

In een reeks zomerinterviews peilt Tertio de essentie van het christendom. Waarin verschilt het christelijke geloof van de islam of het jodendom? Wat zijn de uitdagingen voor het christendom? Die vragen legt Tertio voor aan toptheologen, – filosofen en kerkleiders uit binnen- en buitenland. Zwitsers theoloog Hans Küng is aan de beurt nummer 600 van het christelijke weekblad Tertio.

Rorate opinie licht een tipje op van de sluier van Tertio. Hierin zegt Küng onder meer: ‘Het seksuele misbruik en het verdonkeremanen daarvan door de hiërarchie tonen aan hoe ziek de Kerk is en wijzen op de noodzaak van een radicale hervorming. De keuze waar de katholieke Kerk nu voor staat, is die tussen een wereldomvattende gemeenschap blijven of steeds meer een sekte van pausgezinde ultraconservatieven worden.’

Zie: ‘Geestelijke dictatuur jaagt mensen de kerk uit’ (Rorate) 

_{Foto: Bernini’s ‘Gloria’ boven de troon van Petrus, St. Pieter, Rome – Wikimedia Commons}

Rorate meldt dat theoloog Hans Küng stelt dat paus Benedictus XVI zich steeds meer heeft afgekeerd van het Concilie en hij terugkeert naar de middeleeuwse, barokke, contrareformatorische en antimoderne kerk uit het verleden. ‘Bisschoppen die veranderingen willen, krijgen het hard te verduren en staan onder druk. Met lede ogen zien ze de leegloop van de Kerk’, aldus de Zwitserse theoloog, wiens leerbevoegdheid in 1979 door paus Johannes Paulus II ontnomen werd omdat hij lijnrecht stond tegenover het leergezag.’

In een reeks zomerinterviews peilt Tertio de essentie van het christendom. Waarin verschilt het christelijke geloof van de islam of het jodendom? Wat zijn de uitdagingen voor het christendom? Die vragen legt Tertio voor aan toptheologen, – filosofen en kerkleiders uit binnen- en buitenland. Zwitsers theoloog Hans Küng is aan de beurt nummer 600 van het christelijke weekblad Tertio.

Rorate opinie licht een tipje op van de sluier van Tertio. Hierin zegt Küng onder meer: ‘Het seksuele misbruik en het verdonkeremanen daarvan door de hiërarchie tonen aan hoe ziek de Kerk is en wijzen op de noodzaak van een radicale hervorming. De keuze waar de katholieke Kerk nu voor staat, is die tussen een wereldomvattende gemeenschap blijven of steeds meer een sekte van pausgezinde ultraconservatieven worden.’

Zie: ‘Geestelijke dictatuur jaagt mensen de kerk uit’ (Rorate) 

_{Foto: Bernini’s ‘Gloria’ boven de troon van Petrus, St. Pieter, Rome – Wikimedia Commons}

Religieus humanisme is de integratie van ethische humanistische filosofie met religieuze rituelen en overtuigingen die zich richten op de menselijke behoeften, interesses en vermogens. Er blijkt ook zoiets als Bijbels humanisme te bestaan, een ruimzinnige wortel van de Nederlandse cultuur. Kan de Bijbel als bevrijdend beschouwd worden, zelfs bevrijdend van dogma’s? Afgelopen juni verscheen het boek Verlichte voorgangers. 

De strijd tussen dogma en Bijbel in Nederland. – ‘In twintig portretten, van Erasmus en Hugo de Groot tot Miskotte, Schillebeeckx en Kuitert, schetst de spraakmakende theoloog C.J. den Heyer hoe het denken over de Bijbel in de loop der eeuwen veranderd is. Ook in de 21e eeuw is deze traditie onze aandacht meer dan waard.’ Deze dwarsliggers werden volgens uitgeverij Meinema ‘geïnspireerd door Bijbelse motieven die zij als bevrijdend beschouwden – bevrijdend ook van eeuwenoude kerkelijke dogma’s.’

Volgens de IKON zijn het ‘vrijdenkers’, ‘mensen die hun tijd ver vooruit waren’. Ze zijn ‘moedig’, ‘visionair’ en ‘creatief’, zo schrijft de auteur C.J. den Heyer in de inleiding van zijn boek. Hij neemt de lezer mee op een tocht door zeven eeuwen Nederlandse kerkgeschiedenis. Met uitgebreide verhalen en interessante details laat Den Heyer op een boeiende wijze de theologen de revue passeren die een belangrijkste stempel drukten op de Nederlandse theologie. Theologen die anders dachten dan de mainstream, die vernieuwend durfden te zijn.’

De protestantse theoloog Den Heyer was tot 2001 hoogleraar Nieuwe Testament aan de Theologische Universiteit Kampen. Van zijn hand verscheen verder bij Meinema: Ruim geloven (3e druk, 2001) en Paulus: man van twee werelden (2e druk 1998, vertaald in het Engels). Met P. Schelling stelde hij het handboek Symbolen in de bijbel. Woorden en hun betekenis (3e druk, 2001) samen.

Zie: Zeven eeuwen met vrijdenkers (IKON)

Klik hier voor meer recensies. (IKON)

_{Foto: uitgeverij Meinema}

C.J. den Heyer, Verlichte voorgangers – De strijd tussen dogma en Bijbel in Nederland. 
336 pagina's | Paperback | juni 2011 | ISBN: 9789021142791 | â‚¬ 27.50